Odstąpienie od umowy
Czym jest odstąpienie od umowy?
Zgodnie z treścią art. 395 Kodeksu cywilnego można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Wykonuje się je przez oświadczenie złożone drugiej stronie. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie. Odstąpienie od umowy jest formą wcześniejszego zakończenia zobowiązania przez jedną lub obie strony kontraktu. W praktyce dotyczy przede wszystkim umów o charakterze terminowym. Odstąpienie nie może być jednak utożsamiane z rozwiązaniem zobowiązania – w tym pierwszym przypadku dochodzi bowiem do całkowitego unieważnienia kontraktu od samego początku, rozwiązanie zaś takiego skutku nie wywołuje
Prawo do odstąpienia od umowy
Możliwość odstąpienia od istniejącego zobowiązania pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy strony pozwolą na to odpowiednim zapisem umownym. Ustawodawca wprowadził jednak zasadę odstąpienia od umowy z mocy samego prawa, niezależnie od tego, czy w danej umowie widnieje stosowny zapis na ten temat. Chodzi oczywiście o odstąpienie od umowy zawartej na odległość, a więc poza lokalem przedsiębiorstwa – np. przez internet, telefon lub w drodze korespondencyjnej. Prawo odstąpienia od takiej umowy przysługiwało jednak do tej pory wyłącznie konsumentom w ramach zobowiązań zaciąganych poza wykonywaną działalnością gospodarczą (dla celów prywatnych). Zgodnie z treścią art. 14 ustawy o prawach konsumenta konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i co do zasady bez ponoszenia kosztów. Warto w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Przedsiębiorcy byli wyłączeni z powyższej regulacji, stąd też nie przysługiwało im prawo odstąpienia od zawartej umowy, chyba że było to wyraźnie dopuszczone w treści danego kontraktu.